Τι είναι οι κατακλίσεις;

Οι κατακλίσεις είναι τραυματισμοί του δέρματος και των ιστών που προκαλούνται κυρίως από παρατεταμένη πίεση.

Όταν ένα άτομο παραμένει για μεγάλο χρονικό διάστημα στην ίδια θέση, η πίεση σε συγκεκριμένα σημεία εμποδίζει τη φυσιολογική παροχή αίματος. Το αποτέλεσμα είναι η μειωμένη οξυγόνωση των ιστών και, σταδιακά, η δημιουργία βλάβης.

Οι κατακλίσεις εμφανίζονται συχνότερα σε σημεία όπου τα οστά βρίσκονται κοντά στην επιφάνεια του δέρματος.

Τα πιο συνηθισμένα σημεία είναι:

• Ιερό οστό (χαμηλά στη μέση)
• Πτέρνες
• Γοφοί
• Αγκώνες
• Ωμοπλάτες
• Πίσω μέρος του κεφαλιού

Γιατί δημιουργούνται οι κατακλίσεις;

Η δημιουργία μιας κατάκλισης συνήθως δεν οφείλεται σε έναν μόνο παράγοντα. Υπάρχουν αρκετές αιτίες που αυξάνουν τον κίνδυνο.

1. Παρατεταμένη πίεση

Η παραμονή στην ίδια θέση για πολλές ώρες είναι ο βασικός παράγοντας εμφάνισης κατακλίσεων.

Αυτό συμβαίνει συχνά σε:

• ηλικιωμένους με μειωμένη κινητικότητα,
• ασθενείς μετά από χειρουργείο,
• άτομα μετά από εγκεφαλικό επεισόδιο,
• ασθενείς που χρειάζονται μακροχρόνια νοσηλεία στο σπίτι.

2. Μειωμένη κινητικότητα

Όταν ο ασθενής δεν μπορεί να αλλάζει μόνος του θέση, η πίεση παραμένει στα ίδια σημεία του σώματος για μεγάλο χρονικό διάστημα.

Για αυτό η συχνή αλλαγή θέσης αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα μέτρα πρόληψης.

3. Υγρασία και ερεθισμός του δέρματος

Η υγρασία από ιδρώτα ή ακράτεια μπορεί να κάνει το δέρμα πιο ευάλωτο και να αυξήσει τον κίνδυνο δημιουργίας πληγών.

Η σωστή καθημερινή υγιεινή και η χρήση κατάλληλων προϊόντων προστασίας του δέρματος είναι απαραίτητες.

4. Κακή διατροφή και μειωμένη ενυδάτωση

Ο οργανισμός χρειάζεται επαρκή πρόσληψη πρωτεϊνών, βιταμινών και υγρών για να διατηρεί υγιές δέρμα και να επουλώνει σωστά τους ιστούς.

Ποιοι άνθρωποι έχουν μεγαλύτερο κίνδυνο εμφάνισης κατακλίσεων;

Οι κατακλίσεις εμφανίζονται συχνότερα σε:

• ηλικιωμένους με περιορισμένη κίνηση,
• άτομα που είναι κατάκοιτα,
• ασθενείς μετά από σοβαρές επεμβάσεις,
• άτομα με νευρολογικά προβλήματα,
• ανθρώπους που χρησιμοποιούν αναπηρικό αμαξίδιο για πολλές ώρες.

Πώς μπορούμε να προλάβουμε τις κατακλίσεις;

Η πρόληψη είναι πολύ πιο εύκολη από την αντιμετώπιση της υπάρχουσας πληγής.

Συχνή αλλαγή θέσης

Η αλλαγή θέσης του ασθενούς βοηθά στη μείωση της συνεχούς πίεσης στα ίδια σημεία.

Η συχνότητα αλλαγής εξαρτάται από την κατάσταση του ασθενούς και πρέπει να ακολουθούνται οι οδηγίες των επαγγελματιών υγείας.

Χρήση ειδικού στρώματος κατάκλισης

Για ασθενείς που παραμένουν πολλές ώρες στο κρεβάτι, ένα ειδικό στρώμα μπορεί να βοηθήσει σημαντικά στη μείωση της πίεσης.

Τα αερόστρωματα κατακλίσεων λειτουργούν κατανέμοντας καλύτερα το βάρος του σώματος και μειώνοντας την πίεση σε ευαίσθητα σημεία.

Η επιλογή του κατάλληλου τύπου εξαρτάται από:

• το βάρος του ασθενούς,
• το επίπεδο κινητικότητας,
• τις ώρες παραμονής στο κρεβάτι,
• την κατάσταση του δέρματος.

Καθημερινός έλεγχος του δέρματος

Ο καθημερινός έλεγχος βοηθά στον εντοπισμό των πρώτων σημαδιών.

Πρέπει να δίνεται προσοχή σε:

• κοκκινίλες που δεν υποχωρούν,
• αλλαγές στην υφή του δέρματος,
• πόνο ή ευαισθησία σε συγκεκριμένα σημεία.

Η έγκαιρη αντιμετώπιση μπορεί να αποτρέψει την εξέλιξη μιας μικρής βλάβης σε σοβαρή πληγή.

Κατάλληλη φροντίδα και προστασία του δέρματος

Η χρήση προστατευτικών προϊόντων, η σωστή καθαριότητα και η διατήρηση της υγρασίας του δέρματος σε φυσιολογικά επίπεδα αποτελούν σημαντικά στοιχεία της καθημερινής φροντίδας.

Τι εξοπλισμός μπορεί να βοηθήσει στην πρόληψη των κατακλίσεων;

Για τη σωστή φροντίδα ενός ασθενή στο σπίτι μπορούν να χρησιμοποιηθούν ειδικά βοηθήματα όπως:

• Αερόστρωμα κατακλίσεων
• Μαξιλάρια στήριξης και αλλαγής θέσης
• Κρεβάτια νοσηλείας με δυνατότητα ρύθμισης
• Προϊόντα προστασίας και φροντίδας δέρματος

Ο σωστός εξοπλισμός δεν αντικαθιστά την καθημερινή φροντίδα, αλλά μπορεί να μειώσει σημαντικά τους παράγοντες κινδύνου και να κάνει ασφαλέστερη τη νοσηλεία στο σπίτι.